Ta strona korzysta z plików cookies. Więcej informacji.

Jak zacząć kolekcjonować sztukę – krótki poradnik kolekcjonera

20 września 2021

Kolekcja obrazów dawnych mistrzów.

Jak zacząć kolekcjonować sztukę – krótki poradnik kolekcjonera

Powodów dla których zaczynamy kolekcjonowanie różnorodnych rzeczy jest wiele. Wiele jest również rzeczy które można kolekcjonować. Jedną z nich są na przykład właśnie dzieła sztuki – obrazy. To niesamowicie bogaty rynek. Jest to też coś więcej niż tylko kupowanie. Przygoda kolekcjonera jest dla każdego. Osób indywidualnych czy firm. To proces niezależny od statusu społecznego czy zamożności. To często pasja, bo przecież zrównanie kolekcjonowania z wydawaniem pieniędzy na obrazy byłoby daleko posuniętym uproszczeniem. Warto jednak kolekcjonować z pewną dozą świadomości. Dobrze jest robić to ostrożnie i przygotować się. Zdobyć wiedzę w tym zakresie. Aby ułatwić sobie wejście w świat kolekcjonowania sztuki. W rozpisanych poniżej punktach początkujący kolekcjonerzy chcący rozbudować swoją kolekcję będą mogli znaleźć prze przydatnych porad jak umiejętnie rozpocząć swoją przygodę i na co uważać!

Istotne kwestie dla początkującego kolekcjonera sztuki:

1. Ważne jest aby na wstępie ustalić profil zbiorów. Co konkretnie zamierzamy kolekcjonować? Jakie dzieła najbardziej nas interesują? W jakim zakresie finansowym znajduję się interesująca nas kategoria. To ile zamierzamy nabyć takich dzieł i jaka jest suma pieniędzy którą jesteśmy w stanie poświęcić na zbiory. Określa się to w głównej mierze w zależności od naszych możliwości finansowych. Ważne jest aby „mierzyć siły na zamiary”. Logicznym jest, ze o wiele dłużej (i przy znacząco wyższych kosztach) zajmie nam kolekcjonowanie dzieł zaliczanych do klasyki konkretnego stylu malarskiego. Nie jest to oczywiście niemożliwy proces, lecz definitywnie cięższy. Warto w takiej sytuacji zastanowić się na przykład nad wspieraniem artystów młodego pokolenia. Tym samym jesteśmy w stanie stworzyć wartościową i ciekawą kolekcję przy wykorzystaniu mniejszej ilości naszych środków i w krótszym czasie.

2. Wartość kolekcji znacznie przewyższa wartość sumy poszczególnych dzieł. Dzieję się tak z konkretnego powodu. Do sumy kolekcji dodawany jest kolejny czynnik. Chodzi tu o charakter kolekcji i to jaki indywidualny wydźwięk nadał jej kolekcjoner. Jakie dzieła zawarł w kolekcji i dlaczego. Czemu te, a nie inne dzieła zestawione są ze sobą w kolekcji. Te czynniki wpływają na wzrost ceny kolekcji. Indywidualność jest w cenie.

3. Kolekcjonowanie dzieł sztuki to nie tylko materialne hobby. Bardzo często w trakcie takiego procesu następuję w zbieraczu proces przemiany wewnętrznej. Nabieramy wrażliwości na nowe i stare dzieła w naszej kolekcji. Uczymy się więcej o sztuce i zyskujemy przydatną wiedzę. Pogłębiamy swoje upodobania w kwestiach estetycznych. Stajemy się świadomymi odbiorcami dzieł, które przeglądamy. Zmieniają się też nasze gusta więc normalnym jest, ze kolekcja też będzie ewoluować. Niektóre rzeczy dalej będą nam pasować, inne natomiast zastąpimy lub uzupełnimy kolejnym dziełami. Kolekcjonowanie sztuki jest pasją płynną.

4. Warto obserwować kto kupuję pracę danego artysty i gdzie trafiają. Czy najczęściej wieszane są w wielkich przestrzeniach biurowych, trafiają do kolekcji instytucjonalnych czy do kolekcji prywatnych? Czy obrazy wychodzą poza kraj i pojawiają się w kolekcjach zagranicznych? Wszystkie te warunki mogą znacząco wpłynąć na cenę i wartość dzieła sztuki.

5. Zdecydowanie przy zaczynaniu swojej przygody z kolekcjonowaniem obrazów, zrezygnować należy z podejścia kupowania prac ze względu na „nazwisko” malarza. W trakcie rozwoju jako kolekcjoner bardzo często dzieła zakupione w ten właśnie sposób okazują się po córkim czasie nieciekawe i bez większej wartości jeśli chodzi o skład i zamysł naszej kolekcji.

Obrazy w domu kolekcjonera sztuki

6. Tak jak wspomniałem we wcześniejszym punkcie: „Wartość kolekcji znacznie przewyższa wartość sumy poszczególnych dzieł”. Wszystko ze względu na indywidualność każdej kolekcji. I o tą indywidualność właśnie chodzi. Warto bowiem zastanowić się przed każdym zakupem w jaki sposób konkretny obraz zmieni naszą kolekcję. Bo taką właśnie siłę w kolekcji ma poszczególne dzieło. Wystarczy jeden zakup, aby koncepcja naszego zbioru zmieniła się o 180 stopni. Mogą zdarzyć się takie sytuację kiedy jedna praca zawarzy nad zamysłem całej przyszłej drogi którą przejdzie kolekcja. Z tego powodu konkretna analiza kupowanych dzieł jest niezbędnym działaniem każdego kolekcjonera. I chociaż z początku wydawać się to może zawiłe i skomplikowane, w miarę z rozrostem kolekcji tego typu umiejętności dojrzewają i rozwijają się razem z nami.

7. W tym całym kolekcjonerskim zamieszaniu nie możemy zapomnieć o najważniejszej kwestii: Co to właściwie jest dobra praca? I jak ją rozpoznać? Bo określenie pracy dobrą to kwestia jak najbardziej subiektywna. Każdy ma swoje zdanie i swój punkt widzenia, a jak wiemy punkt widzenia, zależy od punktu patrzenia. Są jednak uniwersalne elementy które powinno zawierać dzieło, aby mogło być rozpatrywane w kategorii „dobrego”.

Na co musimy zwrócić uwagę:

a. Pierwszym z takich elementów jest warsztat. Odzwierciedla on bowiem umiejętności artysty w danej dziedzinie. Pokazuje on, że artysta panuje nad techniką. W sztuce oczywiście znajduję się miejsce na odejście od założonych działań i utartych schematów i tradycji, aczkolwiek znajomość warsztatu jest niezbędna do jakichkolwiek świadomych działań artystycznych.
b. Niezbędnym czynnikiem świadczącym o wartości dzieła jest to czy kryję się za nim jakaś tematyka. Ta może nie być oczywista na pierwszy rzut oka, ale z założenia każdy artysta tworzy sztukę „o czymś”. Niezależnie od tego czy obraz jest dziełem abstrakcyjnym, impresjonistycznym czy należy do hiperrealizmu ważne jest, aby podejmował jakiś temat. Prowadził jakiś dialog z otoczeniem i zawierał zdanie w założonej przez artystę kwestii.
c. Nie można również zapomnieć o tak oczywistych rzeczach jakimi są na przykład kompozycja i rytm obrazu. Czy dzieło cechuję się jakimś rodzajem systematyki? Na jakim planie znajduję się kompozycja? Są to bardzo techniczne elementy które definiują czy obraz może być określany „dobrym”.

W wypunktowanych powyżej poradach, początkujący kolekcjonerzy lub osoby zainteresowane rozpoczęciem przygody kolekcjonerskiej powinny znaleźć wiedzę przydatną dla siebie do rozpoczęcia i budowania swojej kolekcji. Niezależnie czy traktujemy to jako pasja, hobby czy zawód kolekcjonowanie, jak wspomniałem wyżej, może przynieść nam o wiele więcej niż samą kolekcje obrazów. To definitywnie czasochłonna, ale niesamowicie rozwijająca przygoda.

Autor: Rafał Jankowski