Ta strona korzysta z plików cookies. Więcej informacji.

Rozwiązano zagadkę tajemniczego napisu na obrazie “Krzyk” Edwarda Muncha !

24 lutego 2021

Już ponad sto lat temu, pewien duński krytyk zauważył na obrazie Krzyk, Edwarda Muncha ledwie widoczny napis wykonany ołówkiem, brzmiący : ‘’To mógł namalować tylko wariat”.
Przez całe lata były różne domysły, jedni uważali, że to efekt wandalizmu jednego z oglądających a drudzy domniemywali, że autorem jest sam Munch. Teraz w okresie poprzedzającym otwarcie nowej siedziby Muzeum Muncha zaplanowaną na 2022 rok, poddano badaniu jedno z najcenniejszych dzieł mistrza.

Obraz pt. Krzyk, Edwarda Muncha

Badanie obrazu”Krzyk”, Edwarda Muncha. fot. Annar Bjorgli / National Museum of Norway

 

“Nie mamy wątpliwości, że napis jest autorstwa Muncha”

Powyższą informację przekazał kurator Mai Britt Guleng z Muzeum Muncha w Oslo. Szczegółowe badania porównawcze pisma jednoznacznie mówią, że autorem tego wpisu jest sam malarz. Jak wiadomo, borykał się on z problemami psychicznymi.

Kontrowersje  związane z obrazem

Dlaczego tak zrobił? Być może dlatego, że w momencie prezentacji dzieła na targach sztuki Blomquist w 1985 roku, niektórzy krytycy twierdzili, że twórca tego dzieła nie może być zdrowy psychicznie. Artysta wrażliwy na krytykę, zapewne napisał to zdanie niedługo po tym wydarzeniu.

„Krzyk” Edwarda Muncha mógł faktycznie odstraszać, był zwierciadłem, w którym odbijał się stan psychiczny malarza.

Podczas dyskusji na temat obrazu, w grupie studentów, młody adept medycyny – psychiatra Johan Scharffenberg stwierdził nawet, że praca dowodzi, że ​​Munch nie był trzeźwy na umyśle. Komentarz na własnym obrazie to zarówno dowód autoironii malarza jak i jego wrażliwości.  Munch pisał o incydencie w swoich listach i pamiętnikach.

Dla artysty krytyka była nie tylko atakiem na obraz ale może przede wszystkim atakiem na niego samego i jego rodzinę. Wśród jego najbliższego otoczenia zarówno ojciec jak i siostra cierpieli na różne zaburzenia psychiczne – depresję i schizofrenię.
Munch sam przyznawał, że jego dzieciństwo nie było szczęśliwe i przełożyło się, to na problemy w dorosłym życiu.
Napisał kiedyś: Choroba, szaleństwo i śmierć to demony, które towarzyszyły mi od kołyski.
Dodatkowo, nadużywanie alkoholu, nie pomagało ustabilizowaniu jego stanu – Munch ostatecznie trafił do szpitala po załamaniu nerwowym w 1908 roku.

Obraz Krzyk autorstwa Edwarda Muncha, 1893

Edward Munch, Krzyk, olej/tempera/pastel/karton, 91×73,5, 1893

Detal obrazu Krzyk Edwarda Muncha

Edward Munch, Krzyk, detal obrazu z napisem

Osoba i twórczość Edwarda Muncha

Ten norweski malarz, był jednym z bardziej nowatorskich twórców przełomu XIX i XX wieku. W swoich obrazach widać zmagania się z depresją, lękiem i ludzkimi obsesjami. W jego pracach często widniały zjawy utraconej miłości i rodziny. Jego twórczość inspirowała m.in. niemieckich ekspresjonistów. Według zapisków w dzienniku Muncha  „Krzyk” narodził się podczas spaceru o zachodzie słońca w rodzinnej Kristianii, gdzie, patrząc na krwistoczerwone chmury, wyczuł „nieskończony krzyk przechodzący przez naturę”.
W latach 1893–1910 Munch wykonał cztery wersje tej sceny – dwa obrazy i dwie pastele – a także kilka odbitek na ten sam temat.

Zastanawiając się nad swoją twórczością, Munch powiedział, że jego celem było „badanie duszy, to znaczy badanie własnego ja”.

Artysta, mimo tych wszystkich dolegliwości i przykrych  zdarzeń żył długo,  zmarł  wiele lat później, w 1944 roku.